رامایانا، کهنترین حماسه سرزمین هند است که بین قرون پنجم تا سوم قبل از میلاد توسط والمیکی، به زبان سانسکریت به نظم درآمده و چندین بار به صورت نظم و نثر، به زبان فارسی ترجمه شده است. پریسا سلطانی در کتاب «شرحی بر حماسههای منظوم فارسی رامایانا» به شرح ترجمههای منظوم فارسی رامایانا، سروده گِردهِر داس، ملّا سعدالدوله مسیح پانیپَتی و نرگسستان، سروده چَندَرمَن کایته، با استناد به حماسه منثور فارسی رامایانا، نوشته اَمَرسینگ پرداخته است.
در این کتاب نویسنده ضمن بررسی جامع ترجمههای منظوم فارسی رامایانا با استناد به حماسه منثور رامایانا، وجوه اشتراک و افتراق این متون را نشان داده است.
این کتاب هشت فصل دارد و نویسنده پس از معرفی اجمالی مطالب مربوط به حماسه و اسطوره و دیگر مطالب مرتبط با مباحث پژوهش، مفاهیم مندرج در حماسههای منظوم رامایانا و نسخه منثور آن را مقایسه و بررسی کرده و در فصل اسطوره نیز ارزشهای اسطورهایِ حماسه رامایانا را بیان کرده و به این نتیجه رسیده که ملّا مسیح پانیپتی، و پس از آن نویسنده حماسه منثور و گردهر داس، مفاهیم اسطورهای را به طرز بهتری کاویدهاند.
ارزشهای حماسی و مضمون نبرد خیر و شر، در فصل حماسی، ارائه شده و فصلی دیگر، تحت دو عنوان عرفان نظری و عملی، به نقد بنمایههای عرفانی رامایانا میپردازد. در خصوص ارزشهای عرفانی، پس از حماسه منثور، مضامین عرفان نظری در منظومه نرگسستان و سپس گردهر داس، نمود بهتری یافته است. مضمون عرفان عملی از جمله مفهوم زهد در حماسه منثور رامایانا و منظومه گردهر داس، از تنوّع بیشتری برخوردار است.
تأثیر محیط اقلیمی، سیاسی و باورهای مذهبی و فرهنگی مترجمان بر حماسههای فارسی رامایانا، در فصلی مجزا ارزیابی شده است. آداب و رسوم و اخلاقیات در حماسه نوشته اَمَرسینگ و به پیروی از آن، گردهر داس، نمونههای کاملتری را به خود اختصاص دادهاند. ملّا مسیح پانیپتی متأثر از دین اسلام و گردهر داسِ هندو مذهب، تحت تاثیر محیط گورکانی هند بودند که وحدت ادیان را مطمح نظر داشتند و به درج مفاهیم قرآنی در حماسههای رامایانا پرداختهاند. در زمینه تأثیرپذیری مترجمان حماسههای منظوم رامایانا از حماسه منثور فارسی رامایانا، گردهر داس و پس از او چندرمن کایته، ترجمه اَمَرسینگ را به عنوان نمونه و الگو در نظر داشته و حماسه رامایانا را بر اساس آن، روایت کردهاند.
انتشارات استاد شهریار این کتاب را در ۳۲۹ صفحه وبا قیمت ۳۴۰ هزار تومان روانه بازار کرده است.
منبع: ایبنا
